|
|
Anasayfa > Tarih > Osmanli Armasinin Esrari
TARIH - Osmanli Armasinin Esrari
Bu bölumde akademik ve/veya genel çalismalar bulunmaktadir
Gönderen: Prof
Kaynak: Zaman Gazetesi, www.zaman.com.tr
Osmanli Devleti'nin sembolü haline gelen 'Osmanli armasi' fikri bakin kimden çikmis? Ve iste armanin üzerindeki sembollerin anlami...
Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Ögretim Görevlisi Yard. Doç. Dr. Selman Can, Osmanli Devleti'nin sembolü haline gelen 'Osmanli armasi' fikrinin Ingiltere Kraliçesi Victoria'dan çiktigini söyledi.
Osmanli'da arma geleneginin bulunmadigini belirten Can, Kraliçe Victoria'nin 19. yüzyilda arma tasarimi yaptirarak, Sultan Abdülmecid'e hediye ettigini söylüyor. Osmanli arsivlerinde arastirmalar yapan Dr. Can; tepesinde günes, hükümdarin tugrasi, Osmanli sancagi, adaleti temsil eden terazi, Kur'an-i Kerim gibi birçok sembollerle Osmanli'yi anlatan armanin Ingilizler tarafindan yapildigini savunuyor.
Dr. Selman Can, arma fikrinin Osmanli ile Rusya arasindaki Kirim Savasi sirasinda ortaya çiktigini anlatiyor. Dr. Can'in verdigi bilgilere göre, bu dönemde Ingiltere, Osmanli ile yakin iliskiler kurmaya çalisiyordu. Fransa'nin Sultan Abdülmecid'e verdigi 'Legion' nisani Ingiltere'yi harekete geçirdi.
Ingiltere Kraliçesi Victoria, Fransa'nin verdigi nisana karsilik Kasim 1856'da Dizbagi Nisani'ni Osmanli Sultani'na sundu. Dr. Can, nisanla birlikte gelen Osmanli armasiyla ilgili su bilgileri veriyor: 'Böylece Sultan Abdülmecid, Dizbagi Nisani'nin sahibi oldu.
1- Tugranin etrafindaki günes motifi, padisahin günese benzetilmesinden ileri gelir
2- II. Abdülhamit'in tugrasi
3- Sorguçlu serpus: Osman gaziyi ve tahti temsil eder
4- Yesil Hilafet sancagi
5- Süngülü tüfek: Nizam-i Ceditle birlikte Osmanli ordusunun asil silahi olmustur
6- Çift tarafli teber
7- Toplu tabanca
8- Terazi: sesper ve asaya asilidir, adaleti temsil eder.
9- (Üstte) Kuran-i Kerim. (Altta) Kanunnameler.
10- Nisan-i al-i imtiyaz: Devlet adina faydali islerde bulunmus ilim adamlari, idareci ve askerlere veriliyordu.
11- Nisan-i Osmani: Sultan Abdülaziz Han tarafindan 1862'de ihdas edilmis olup, devlet hizmetinde üstün basari saglayanlara verilirdi.
12- Asa ve sesper
13- Çapa, Osmanli denizciligini temsil eder.
14- Bereket boynuzu
15- Nisan-i iftihar
16- Yay
17- Mecidi nisani
18- Borazan, modern mizika takiminin kullandigi çalgi aletidir
19- Sefkat nisani, 1878'de II. Abdülhamit Han tarafindan ihdas edilmis olup; savas zamaninda, büyük afetlerde devlete, millete hizmet eden kadinlara verilirdi.
20- Top gülleleri (Bazi armalarda bulunmuyor.)
21- Kiliç
22- Top, topçu ocaklarini temsil eder.
23- El siperlikli tören kilici: bu kiliç klasik Türk kilici olmayip, o devirdeki subaylar tarafindan kullanilirdi.
24- Mizrak.
25- Çift tarafli teber, orduda üst düzey görevliler tarafindan üstünlük sembolü olarak kullanilmistir.
26- Tek tarafli teber (balta)
27- Bayrak
28- Osmanli sancagi
29- Mizrak: Son dönem mizrakli süvari alaylarini remzeder
30- Kalkan, Ortasinda stilize edilmis bir günes motifi var. 12 yildiz: Rivayete göre bu 12 yildiz 12 burcu temsil eder. Günes bu burçlar üzerinde hareket eder
Ancak 1346'da Kral III. Edward tarafindan ortaya çikarilan Dizbagi Nisani'nin geleneginde söyle bir uygulama vardir: Nisani alan kisi ya da hükümdarlarin armalari Londra'da Windsor Sarayi'nda bulunan Saint George Kilisesi'nin duvarinda asilmaktadir. Ancak Osmanli Padisahi'nin armasi bulunmamaktadir. Bunun üzerine Kraliçe Victoria, Prens Charles Young ismindeki arma uzmanini Osmanli için arma tasarlamak üzere görevlendirir. Istanbul'a gelerek arastirmalarda bulunan Young'a, Etyen Pizani isminde bir tercüman yardimci olur.'
Ingiliz tasarimci, padisahlik alameti olan saltanat kavugunu, sorgucu, ay-yildizli sancagi ve tugrayi ön plana çikararak bir arma hazirlar. Bir yilda hazirlanan arma, Osmanli Devleti'nin Londra Sefiri Kostaki'ye teslim edilir. Kostaki tarafindan Istanbul'a gönderilen arma çizimlerini Sultan Abdülmecid de begenir. Bu sekilde olusan Osmanli Devleti armasi Ingiltere'nin Saint George Kilisesi'ndeki yerini alir. Kraliçe Victoria'nin Charles Young'a tasarlattigi arma, Sultan 2. Abdülhamit döneminde terazi ve silahlar eklenerek son sekline kavusur.
Tarih bilgisinin söylentilerle olusturulamayacagini kaydeden Dr. Selman Can, su uyarida bulunuyor: 'Tarihle iç içe yasayan bir toplumuz. Ancak tarihî konular üzerinde bilgi birikimimiz son derece zayif. Sorgulamayi ve arastirmayi ögrenen nesiller ancak tarihi dogru okuyabilir.'
Otuz ayri sembol bulunuyor
Prens Charles Young ismindeki bir Ingiliz tarafindan tasarlanan Osmanli armasinda; günes, 2. Abdülhamit'in tugrasi, sorguçlu serpus, kalkan, sancak, mizrak, top, kiliç, borazan, yay, çapa, hilafet sancagi, Kur'an-i Kerim, terazi, kiliç, süngülü tüfek, sefkat nisani, Mecidi nisani, nisan-i iftihar, nisan-i Osmani gibi 30 ayri sembol bulunuyor.
Bilgi için irtibat kurunuz
|
|
|
|
|